Titel: _Algoritmes_bepalen_wat_jij_hoort_
Weet jij nog wanneer je voor het laatst iets nieuws ontdekte zonder dat Spotify, YouTube of een vriendje het je aanraadde? Nee, hè. Want we leven in een tijd waarin jouw smaak niet langer door jou wordt bepaald, maar door een algoritme dat geen idee heeft van jouw humeur, je jeugdherinneringen aan Marco Borsato of waarom je op dit moment juist *dit* boek nodig hebt.
Streamingplatforms zijn de nieuwe radiostations, boekwinkels en zelfs vrienden. En volgens een groot Europees onderzoek? Dan zijn we als cultuurconsumer in feite overgeleverd aan een blackbox: algoritmes die bepalen wat zichtbaar is en wat in de digitale sloot verdwijnt. 89 procent van de muziekliefhebbers ontdekt nieuwe nummers via Spotify of zo, terwijl liveconcerten en vrienden langzaam achterblijven. Mooi, handig, geniaal gecast — maar ook beangstigend ondoorzichtig.
Want wat je te zien krijgt, wordt grotendeels beslist door systemen die niks uitleggen. Je krijgt playlists, ‘fans ook leuk’, ‘voor jou geselecteerd’ — maar niemand vertelt je wáárom. En laat ik je dit vertellen: als je niet in de algoritmes zit, besta je niet. Punt uit. Zeker met de komst van AI, die nu al honderdduizenden nummers per week genereert, vaak zonder ziel, maar met perfecte metadata. En dus: perfect voor het algoritme.
De realiteit? Mannelijke artiesten domineren de playlists. Nederlandstalige makers krijgen minder zicht. Kleine talen? Vergeten. En hoe volledig je metadata is, bepaalt of je ooit wordt aanbevolen. Dus ja, als je titel ‘Nummer 3’ heet en je genre niet invult, dan mag je blij zijn als je tien streams haalt. En dat gebeurt: 80 miljoen tracks in 2023 met minder dan tien keer gestreamd. Dat is geen muziek meer, dat is digitale afval.
Nederland? We zijn internationaal sterk, maar dat betekent ook dat we als land makkelijk overspoeld worden door Engelstalige content. Onze eigen makers? Die moeten vechten voor aandacht in een systeem dat hen niet kent, niet zoekt en zeker niet steunt. En waarom zou het ook? Er is geen druk op lokale teams van platforms om Nederlandstalige cultuur te promoten. Geen menselijke redactie die zegt: “hé, dit is goed, laten we dit pushen.” Nee, het gaat om data, niet om smaak.
Er is een oproep tot transparantie, meer menselijke curatie, betere metadata. Mooi. Maar laten we eerlijk zijn: de platforms zullen nooit alles openbaren. Te veel macht, te veel geld. Maar als makers, als publiek, als mensen die nog steeds iets willen voelen bij een nummer of een zin — dan moeten we gaan eisen: toon wat erachter zit. Wie wordt gepromoot? Wie wordt genegeerd? En wie bepaalt dat eigenlijk?
Want als de algoritmes alles kiezen, en niemand meer iets hoort, dan is het einde van cultuur niet lawaaiig. Het is stil. Heel stil.
Liefs, Carla
Carla’s Column | Nieuwtje? Lemme know 😘
